Co poza kawą wchodzi do ekspresu na kapsułki: herbata, czekolada i chai

Ekspres na kapsułki potrafi przygotować także inne napoje niż kawa — ale nie każdy i nie w każdym systemie. Gorąca czekolada, chai latte, kakao dla dzieci czy herbata są dostępne jako gotowe kapsułki, tyle że oferta różni się między systemami tak wyraźnie, że przy wyborze ekspresu decyduje o więcej niż sam smak kawy. Dolce Gusto ma kapsułek bez kawy kilkadziesiąt, Nespresso Original praktycznie żadnych, a do papierowej saszetki inny napój niż kawa nie zmieści się już z samej zasady. Ten artykuł podsumowuje, co w poszczególnych systemach realnie kupisz, ile to kosztuje w przeliczeniu na jeden napój i gdzie leżą granice — bo „wejdzie do ekspresu" i „dobrze smakuje" to nie to samo.

Jak do kapsułki trafia coś innego niż kawa

Kapsułka to zamknięta, odważona porcja, a ekspres robi z nią jedną jedyną rzecz: przetłacza przez nią gorącą wodę. Maszyna w żaden sposób nie bada, co jest w środku — dla pompy i grzałki proszek czekoladowy to dokładnie taka sama zawartość jak kawa mielona. Właśnie dlatego producenci mogą w ten sam kształt kapsułki zapakować kakao, przyprawy albo mleko w proszku, a napój przygotowuje się tym samym przyciskiem.

Technicznie jednak wewnątrz kapsułki dzieje się co innego. Przy kawie chodzi o ekstrakcję — woda musi przejść pod ciśnieniem przez warstwę kawy mielonej i wyciągnąć z niej substancje rozpuszczalne. Przy większości kapsułek bez kawy chodzi o rozpuszczenie i wymieszanie: w kapsułce jest proszek instant, mleko w proszku, cukier i stabilizatory, a gorąca woda tylko to wszystko rozpuszcza i spienia. Ma to trzy praktyczne konsekwencje.

Po pierwsze, napój bez kawy z kapsułki to zawsze napój z proszku instant, a nie z zaparzonych liści czy z rozpuszczonej czekolady. Po drugie, kapsułka jest pełna cukru i składnika mlecznego, więc zostawia w uchwycie i w wylewce więcej osadu niż kawa. A po trzecie, przy kapsułkach bez kawy często zmienia się zalecana ilość wody — czekolada i chai potrzebują dłuższego napoju niż espresso, inaczej wychodzą nieprzyjemnie syropowate.

Tassimo to wyjątek, który odczytuje zawartość kapsułki

Jeden system rzeczywiście rozpoznaje zawartość kapsułki. Ekspresy Tassimo odczytują z krążka T-Disc kod kreskowy i według niego same ustawiają ilość wody oraz czas przygotowania. Dla napojów bez kawy ma to dwie konsekwencje: napój powstaje dokładnie tak, jak zaplanował to producent, ale jednocześnie nie może powstać nieoficjalna kapsułka bez kawy — bez ważnego kodu maszyna napoju nie uruchomi. Oferta T-Disców bez kawy jest więc ograniczona do tego, co wyprodukuje właściciel systemu i jego partnerzy licencyjni. Dokładniej tę mechanikę rozbieramy w artykule Tassimo i jego kod kreskowy.

Który system w ogóle ma kapsułki bez kawy

To główna tabela decyzyjna całego artykułu. Jeśli dopiero wybierasz ekspres i wiesz, że chcesz także czekoladę albo herbatę, decyduj według tej kolumny, a nie według kawy — kawę dokupisz do każdego systemu, napojów bez kawy już nie.

Różnica między pierwszym a ostatnim wierszem tabeli jest zasadnicza i mało kto się jej spodziewa. Dolce Gusto to jedyny system, w którym oferta bez kawy jest naprawdę szeroka — ma własne serie na napoje dla dzieci, chai latte oraz napoje mrożone na lato. Powód jest techniczny: kapsułka Dolce Gusto jest duża, więc mieści się w niej zarówno składnik napojowy, jak i mleko w proszku z cukrem. Jak ten system działa i co jeszcze do niego pasuje, rozbieramy w artykule Dolce Gusto: jak działa ten system.

Jeśli nie masz pewności, jaki system stoi u ciebie w kuchni, nie zaczynaj od szukania kapsułek bez kawy — najpierw ustal system. Instrukcja krok po kroku jest w przewodniku jak wybrać kapsułki do kawy, gdzie znajdziesz też przegląd tego, jak odróżnić od siebie poszczególne kształty kapsułek.

Gorąca czekolada i kakao z kapsułki

Czekolada to najbardziej rozpowszechniony napój bez kawy w kapsułkach, bo dobrze znosi sposób, w jaki pracuje ekspres na kapsułki: proszek się rozpuszcza, składnik mleczny spienia, a napój wychodzi ciepły i gęstszy niż kawa. Da się ją kupić w trzech systemach.

W Dolce Gusto typowym przykładem jest Dolce Vita Biała Czekolada do Dolce Gusto — opakowanie dwunastu kapsułek za zł16, czyli zł1,3 za napój, bo jedna kapsułka Dolce Gusto daje jeden napój. Marka Dolce Vita Italfoods ma całą serię kapsułek smakowych i czekoladowych, a zebrane są w kategorii Dolce Vita do Dolce Gusto.

W Tassimo czekoladę reprezentują licencjonowane T-Disce, na przykład Tassimo Milka za zł25 za osiem kapsułek. Tutaj uwaga na jedną rzecz, której przy Tassimo nie da się pominąć: mleczne napoje kawowe potrzebują dwóch kapsułek na jedną filiżankę, ale czekolada to napój z jednej kapsułki. Osiem kapsułek to więc rzeczywiście osiem napojów — zł3,1 za jeden. To ponad dwa razy więcej, niż kosztuje czekolada z Dolce Gusto.

Do Lavazza A Modo Mio czekolada również istnieje, na przykład Dolce Vita Biała Czekolada w kapsułkach do Lavazza A Modo Mio za zł16 za szesnaście kapsułek, czyli zł1 za napój. To najtańsza czekolada z kapsułki spośród wszystkich systemów, tylko że oferta jest tu wyraźnie węższa niż przy Dolce Gusto — chodzi o dodatek do serii kawowej, a nie o osobny asortyment.

Gdzie czekolada z kapsułki ma słabe miejsce

Czekolada z kapsułki jest słodka i rzadsza niż czekolada ugotowana z proszku w gorącym mleku. Kapsułka pracuje z wodą, a nie z mlekiem — składnik mleczny jest w niej w proszku, więc wynik ma konsystencję raczej kakao niż prawdziwej włoskiej czekolady. Jeśli chcesz gęsty napój, w którym stoi łyżeczka, kapsułka cię rozczaruje i lepiej obsłużą cię klasyczne gorące czekolady i kakao albo gęsta gorąca czekolada do rozmieszania. Kapsułka jest o wygodzie i o dokładnej porcji, a nie o przeżyciu gastronomicznym.

Druga rzecz to czyszczenie. Cukier i mleko w proszku zostawiają w uchwycie i w wylewce lepki osad, jakiego kawa nie zostawia. Po każdym napoju czekoladowym albo mlecznym przepuść jeden cykl samej wody — trwa to kilka sekund i jest jedyną pewną profilaktyką tego, żeby kolejne espresso nie smakowało wanilią.

Herbata i napoje ziołowe w kapsułkach

Herbata w kapsułkach istnieje, ale jest przywiązana do jednego systemu. Najmocniejszą ofertę mają ekspresy Tchibo Cafissimo i Caffitaly, do których da się kupić herbaciane kapsułki Twinings — herbata czarna, zielona i owocowa — a do nich ziołowe kapsułki Ricola. To nie przypadek: kapsułka Cafissimo i Caffitaly ma wewnętrzny filtr, a system pracuje z kilkoma programami zależnymi od długości napoju, więc herbatę da się zaparzyć dłuższym przepływem wody.

W Dolce Gusto czysta herbata pojawia się tylko sporadycznie, za to dobrze reprezentowane jest chai latte, czyli herbata z przyprawami i mlekiem. Nespresso Original herbacianych kapsułek w ofercie nie ma w ogóle — jeśli masz Nespresso i chcesz herbatę, zaparz ją inaczej.

Herbata z kapsułki kontra herbata z liści

Tutaj trzeba być szczerym: herbata z kapsułki to kompromis. Kapsułka zawiera drobno zmieloną herbatę albo ekstrakt herbaciany, a woda przechodzi przez nią w kilkadziesiąt sekund. Herbata sypana tymczasem parzy się minutami, a przy dłuższym parzeniu z liścia uwalniają się inne substancje niż przy krótkim przetłoczeniu. Różnicę w smaku słychać i znawca herbaty nazwie ją wyraźną.

Kapsułka oferuje co innego: dokładną porcję, zero przygotowania, zero mycia sitka i ten sam wynik za każdym razem. Przy herbacie robionej w biurze między dwoma spotkaniami to realna zaleta. Kiedy chcesz przy niej usiąść na pół godziny, lepszym wyborem jest herbata sypana albo premium i klasyczny dzbanek.

Praktyczna uwaga do przygotowania: kapsułki herbacianej nigdy nie uruchamiaj na krótką objętość. Herbata potrzebuje więcej wody niż espresso, a przy krótkim przepływie wychodzi gorzka i mętna. Jeśli ekspres ma wybór objętości, ustaw najdłuższy program, jaki ma.

Chai latte i smakowe napoje mleczne

Chai latte to najbardziej udany napój bez kawy z kapsułki, bo jego skład kapsułce dokładnie odpowiada. To mieszanka czarnej herbaty, przypraw, mleka w proszku i cukru — wszystko w proszku, wszystko rozpuszczalne, żadnej ekstrakcji z liści. To, czego przy czystej herbacie z kapsułki brakuje, tutaj nikomu nie przeszkadza, bo smak niosą przyprawy i mleko.

Obok chai w kapsułkach jest cała grupa smakowych napojów mlecznych, przy których potrzebne jest jednak jedno ważne zastrzeżenie. Smakowy nie znaczy bez kawy. Kapsułki takie jak Dolce Vita Cappuccino z Kremem Irlandzkim do Dolce Gusto za zł18 albo Dolce Vita Cappuccino Pistacjowe do Dolce Gusto za zł16 to cappuccino, czyli napoje z kawą i z kofeiną. Smak kremu irlandzkiego albo pistacji jest aromatem, a nie zamiennikiem kawy. To samo dotyczy Nescafé Dolce Gusto Macchiato Caramel za zł24, Nescafé Dolce Gusto Latte Macchiato za zł24 czy Nescafé Dolce Gusto Flat White za zł24. Marka Nescafé Dolce Gusto ma najwięcej wariantów mlecznych, ale prawie wszystkie stoją na kawie.

Kiedy szukasz napoju bez kofeiny, nie polegaj więc ani na nazwie, ani na słodkim smaku. Przy seriach smakowych przeczytaj skład na karcie produktu — część wariantów kawę zawiera, część nie, a po samej nazwie tego nie poznasz.

Napoje dla dzieci i napoje bez kofeiny

Najczęstszy powód, dla którego ludzie szukają kapsułek bez kawy, to dom, w którym kawa nie wszystkim smakuje. Na to Dolce Gusto ma własną serię napojów dla dzieci, której typowym przedstawicielem jest Nescafé Dolce Gusto NESQUIK za zł24 za szesnaście kapsułek, czyli zł1,5 za jeden napój kakaowy. To kakao z tej samej maszyny, na której rodzic robi sobie espresso, i w tym cała jego zaleta.

Rozróżniaj przy tym trzy rzeczy, które często się mylą:

• Kapsułka bez kawy nie zawiera kawy w ogóle — kakao, czekolada, herbata, napój ziołowy albo zbożowy. Kofeina może w niej być (herbata i chai ją mają), ale nie pochodzi z kawy.
• Kapsułka bezkofeinowa to normalna kawa, z której usunięto kofeinę. Smakowo to kawa, a nie napój dla dziecka. Znajdziesz ją wśród kapsułek bezkofeinowych do Dolce Gusto.
• Smakowa kapsułka mleczna zawiera i kawę, i kofeinę, tylko są zagłuszone mlekiem i cukrem. Dla dziecka to nie jest odpowiedni wybór, nawet jeśli napój tak wygląda i tak smakuje.

Osobną grupą są kapsułki z napojami zbożowymi i ziołowymi, z żeń-szeniem albo z czekoladą od producentów zdrowszego odżywiania — powstają zarówno do Dolce Gusto, jak i do Nespresso, co czyni z nich jedyny realny wariant bez kawy dla właścicieli Nespresso. Co w nich jest i komu się nadają, rozbieramy szczegółowo w artykule zdrowe kapsułki i co w nich jest. Poza kapsułkami te marki mają też napoje instant do rozmieszania oraz czekoladowy mug cake, czyli rzeczy, których do ekspresu się nie wkłada, ale które go uzupełniają.

Czego do ekspresu na kapsułki nie wkładać

Większość pytań o napoje bez kawy kończy się przy próbie samodzielnego napełnienia kapsułki. Oto granice, które warto uszanować.

• Herbata sypana do kapsułki wielokrotnego użytku. Nie działa dobrze. Liść herbaty jest za duży, woda znajdzie sobie drogę obok niego i napój wyjdzie jak słabo zabarwiona woda. Herbata zmielona z kolei zapcha filtr i ekspres zacznie przelewać.
• Kakao albo czekolada z torebki do kapsułki wielokrotnego użytku. Proszek z cukrem zapiecze się w kapsułce i sklei filtr. Skończy się to czyszczeniem uchwytu, a nie napojem.
• Mleko do zbiornika na wodę. Nigdy. Mleko zapiecze się w grzałce i w przewodach, a ekspres zwykle tego nie przeżyje bez serwisu. Napoje mleczne z kapsułki są dlatego zawsze z mleka w proszku.
• Kapsułka innego systemu na siłę. Kiedy kapsułka nie wchodzi lekko, to nie jest twój system. Siła uszkodzi kolec przekłuwający i gwarancję.
• Cukier dosypany do kapsułki. Karmelizuje się na gorącym kolcu i przykleja się do niego. Cukier należy do kubka, a nie do kapsułki.

Do regularnej pielęgnacji należą tylko dwie rzeczy i obie zajmują minutę. Po każdym napoju mlecznym albo czekoladowym przepuść jeden cykl czystej wody. A odkamieniaj według twardości wody, a nie według kalendarza — przy kapsułkach bez kawy kamień osadza się tak samo jak przy kawie, tylko dochodzi do tego cukrowa powłoka. Jeśli trzymasz kapsułki w kuchni, docenisz stojaki na kapsułki, bo serie bez kawy łatwo mieszają się z kawowymi i potem szukasz w szufladzie po kolorze opakowania.

Ile kosztuje napój bez kawy z kapsułki

Przy kapsułkach bez kawy cenę porównujesz tak samo jak przy kawie — za jeden napój, nie za opakowanie i nie za kapsułkę. Opakowania mają różną liczbę kapsułek, a przy Tassimo liczba kapsułek i liczba napojów dodatkowo się rozjeżdża: mleczne napoje kawowe potrzebują dwóch kapsułek, czekolada jednej. Jeśli porównasz cenę za kapsułkę, dojdziesz przy Tassimo do liczby, która w filiżance nie obowiązuje.

Z tabeli wynikają dwie rzeczy. Po pierwsze: kapsułka bez kawy trzyma się ceną w paśmie kawy. Kapsułka kakaowa Nesquik wychodzi na jeden napój o grosze taniej niż lungo z tego samego systemu, mimo że proszek kakaowy jest wobec kawy wielokrotnie tańszym surowcem. Płaci się za kapsułkę i za jej wygodę, a nie za zawartość. Kakao rozmieszane z torebki kosztuje ułamek tego i jest to zasadniczy argument dla każdego, kto kapsułkami zaopatruje dzieci.

Po drugie: różnice między systemami są przy napojach bez kawy większe niż przy kawie. Ta sama biała czekolada wychodzi w A Modo Mio w przeliczeniu na napój ponad trzy razy taniej niż napój czekoladowy z Tassimo. Przy kawie takich rozstępów nie ma. Jeśli więc pijesz napoje bez kawy regularnie, a nie tylko wyjątkowo, masz z tego realną pozycję w budżecie i warto ją policzyć przed zakupem ekspresu, a nie po nim.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do ekspresu na kapsułki wchodzi herbata?

Tak, ale tylko w niektórych systemach. Najlepszą ofertę herbacianych kapsułek mają ekspresy Tchibo Cafissimo i Caffitaly, do których da się kupić herbaciane kapsułki Twinings oraz ziołowe kapsułki Ricola. Dolce Gusto ma raczej chai latte niż czystą herbatę, a Nespresso Original kapsułek herbacianych nie ma.

Czy da się nasypać własną herbatę do kapsułki wielokrotnego użytku?

Technicznie tak, praktycznie nie polecamy. Liście herbaty są dla kapsułki za duże, woda przejdzie obok nich i napój wyjdzie słaby. Zmielona herbata z kolei zapcha filtr i ekspres zacznie przelewać. Ekspres na kapsułki jest zbudowany pod krótki przepływ pod ciśnieniem, a nie pod parzenie.

Które kapsułki są bez kofeiny i bez kawy?

Kapsułki kakaowe i czekoladowe oraz napoje zbożowe. Uwaga na dwie pomyłki: kapsułka bezkofeinowa to wciąż kawa, tylko bez kofeiny, a kapsułki herbaciane albo chai kofeinę zawierają, bo jest ona w herbacie. Kapsułka bez kawy i kapsułka bez kofeiny to więc nie to samo.

Czy kapsułka czekoladowa zatka ekspres?

Sama z siebie nie, ale zostawia lepki osad z cukru i mleka w proszku. Rozwiązanie jest proste: po każdym napoju mlecznym albo czekoladowym przepuść jeden cykl samej wody. Wtedy nic się nie osadzi.

Czy kawa po kapsułce czekoladowej smakuje inaczej?

Bez przepłukania tak — pierwsze espresso po czekoladzie niesie słodki posmak. Cykl czystej wody usuwa go pewnie.

Czy Nespresso ma kapsułki bez kawy?

W klasycznej ofercie kawowej praktycznie nie. Jedyną realną drogą są kapsułki zbożowe, ziołowe i czekoladowe od producentów zdrowszego odżywiania, które robi się także do Nespresso. Kto kupuje ekspres głównie dla czekolady i napojów dla dzieci, powinien wybrać Dolce Gusto.

Ile kapsułek potrzebuje jedna czekolada w Tassimo?

Jedną. To różnica wobec mlecznych napojów kawowych Tassimo, gdzie na jedną filiżankę potrzebne są dwie kapsułki — jedna z kawą i jedna z mlekiem. Przy czekoladzie składnik mleczny jest bezpośrednio w niej.

Czy kapsułki smakowe, takie jak pistacja albo krem irlandzki, są bez kawy?

Nie. To cappuccino z aromatem, więc kawa i kofeina są w nich obecne. Kapsułka smakowa to nie jest kapsułka bez kawy, a po nazwie tego nie widać — decyduje skład na karcie produktu.

Czy kapsułki bez kawy opłacają się finansowo?

Wobec kawy nie — wychodzą mniej więcej tak samo, choć surowiec jest tańszy. Wobec kakao instant z torebki są wyraźnie droższe. Kupuje się wygodę, dokładną porcję i jedną maszynę dla całego domu, a nie niższą cenę napoju.

Podsumowanie i rekomendacje

Ekspres na kapsułki poradzi sobie z czekoladą, kakao, chai i herbatą, ale to, co da się realnie kupić, określa system stojący w kuchni. Dolce Gusto ma ofertę bez kawy najszerszą i jest oczywistym wyborem dla domu z dziećmi. Tchibo Cafissimo i Caffitaly to jedyne systemy z porządną ofertą herbaty. Tassimo umie czekoladę, ale w przeliczeniu na napój jest najdroższe. Nespresso Original jest w istocie systemem kawowym i napojów bez kawy trzeba do niego szukać tylko wśród kapsułek zbożowych i ziołowych. Saszetki nie umieją nic poza kawą.

Przy porównywaniu ceny trzymaj się ceny za napój. Przy Tassimo obowiązuje zasada, że mleczne napoje kawowe powstają z dwóch kapsułek, a czekolada z jednej, więc cena za kapsułkę nie jest między tymi dwiema seriami liczbą porównywalną. I licz się z tym, że kapsułka bez kawy nie jest oszczędnością — to wygoda w cenie kawy.

Ostatnia praktyczna rada: kapsułki bez kawy zostawiają po sobie cukier i mleko, więc przyzwyczaj się do przepłukania czystą wodą po każdym takim napoju. To różnica między ekspresem, który po dwóch latach smakuje tak samo, a ekspresem, z którego każde espresso smakuje trochę wanilią. Całą ofertę kapsułek masz podzieloną według systemów, więc wystarczy, że wybierzesz swój i dalej zajmujesz się już tylko tym, co chcesz pić.